5 lỗi thường gặp khi biến tần báo Overcurrent (OC)

Lỗi Overcurrent (OC – quá dòng) là một trong những lỗi phổ biến nhất khi vận hành biến tần trong các hệ thống công nghiệp. Khi xảy ra lỗi này, biến tần sẽ tự động ngắt để bảo vệ linh kiện công suất và động cơ, tránh hư hỏng nghiêm trọng.

Tuy nhiên, nếu lỗi Overcurrent xảy ra lặp đi lặp lại, điều này không chỉ làm gián đoạn sản xuất mà còn tiềm ẩn nguy cơ giảm tuổi thọ thiết bị và phát sinh chi phí bảo trì lớn.

Bài viết dưới đây tổng hợp 5 nguyên nhân thường gặp nhất khiến biến tần báo Overcurrent, kèm theo cách kiểm tra và hướng xử lý thực tế, phù hợp cho kỹ thuật bảo trì, kỹ sư vận hành và chủ nhà máy.

Overcurrent là gì?

Overcurrent là trạng thái dòng điện đầu ra của biến tần vượt quá ngưỡng cho phép trong một khoảng thời gian nhất định. Khi phát hiện quá dòng, biến tần sẽ kích hoạt cơ chế bảo vệ và báo lỗi OC.

Lỗi này có thể xảy ra ở nhiều thời điểm khác nhau:

• Khi khởi động
• Trong quá trình tăng/giảm tốc
• Khi đang vận hành ổn định
• Khi tải thay đổi đột ngột

👉 Thời điểm xảy ra lỗi là yếu tố quan trọng để xác định nguyên nhân.

1️⃣ Tải cơ khí quá nặng hoặc bị kẹt

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất trong thực tế nhà máy.

Dấu hiệu nhận biết

• Biến tần báo Overcurrent ngay khi RUN
• Động cơ quay chậm, rung hoặc không quay
• Xảy ra nhiều ở băng tải, máy ép, máy trộn, máy nghiền

Nguyên nhân gốc rễ

• Vật liệu bị kẹt trong băng tải
• Bạc đạn, ổ bi bị mòn hoặc bó cứng
• Trục truyền động bị lệch tâm
• Hệ thống cơ khí lâu ngày không bảo trì

Cách kiểm tra

• Ngắt động cơ khỏi tải, chạy thử không tải
• Quay trục bằng tay để kiểm tra độ trơn
• Kiểm tra tình trạng cơ khí trước khi thay biến tần

👉 Lưu ý: Rất nhiều trường hợp thay biến tần mới nhưng lỗi vẫn còn do chưa xử lý triệt để phần cơ khí.

2️⃣ Thời gian tăng tốc (Acceleration Time) cài đặt quá ngắn

Dấu hiệu

• Lỗi Overcurrent xảy ra khi khởi động
• Ít xảy ra khi chạy ổn định
• Thường gặp với tải có quán tính lớn

Nguyên nhân

Khi thời gian tăng tốc quá ngắn, biến tần phải cấp dòng rất lớn để kéo tải lên tốc độ đặt, dẫn đến dòng vượt ngưỡng cho phép.

Cách khắc phục

• Tăng thời gian tăng tốc (ACC Time)
• Giảm tốc độ khởi động ban đầu
• Sử dụng chế độ điều khiển phù hợp (V/F, Sensorless Vector)

👉 Với băng tải dài, quạt lớn hoặc máy trộn, ACC quá ngắn gần như chắc chắn gây Overcurrent.

3️⃣ Cài đặt sai thông số động cơ

Dấu hiệu

• Lỗi Overcurrent xuất hiện ngẫu nhiên
• Dòng hiển thị trên biến tần cao bất thường
• Động cơ nóng nhanh

Nguyên nhân

• Nhập sai:
  • Công suất động cơ
  • Dòng định mức
  • Điện áp hoặc tần số
• Sử dụng thông số mặc định không phù hợp với động cơ thực tế

Hướng xử lý

• Nhập đúng thông số theo nameplate động cơ
• Thực hiện Auto-tuning nếu biến tần hỗ trợ
• Kiểm tra lại hệ số quá tải (Overload setting)

👉 Đây là lỗi rất hay gặp khi thay biến tần mới hoặc chuyển mã từ dòng cũ sang dòng mới.

4️⃣ Lỗi cách điện hoặc ngắn mạch phía động cơ

Dấu hiệu

• Overcurrent xuất hiện ngay khi RUN
• Có thể kèm lỗi Earth Fault / Ground Fault
• Xảy ra đột ngột sau thời gian dài vận hành

Nguyên nhân

• Cáp động cơ bị ẩm, nứt vỏ
• Đầu cos lỏng, oxy hóa
• Động cơ bị chạm cuộn dây

Cách kiểm tra

• Đo cách điện bằng Megger
• Kiểm tra toàn bộ cáp từ biến tần đến động cơ
• Đặc biệt chú ý các đoạn cáp đi qua môi trường ẩm, nhiệt cao

👉 Nếu không xử lý triệt để, lỗi Overcurrent có thể gây hỏng IGBT biến tần.

5️⃣ Chọn biến tần không phù hợp với ứng dụng

Dấu hiệu

• Overcurrent xảy ra thường xuyên khi tải thay đổi
• Biến tần nóng nhanh, chạy không ổn định
• Hay gặp ở hệ thống nâng hạ, băng tải nặng

Nguyên nhân

• Chọn biến tần công suất quá nhỏ
• Dùng biến tần tải nhẹ cho tải nặng
• Không xét hệ số quá tải cần thiết

Giải pháp

• Xác định rõ đặc tính tải:
  • Tải nhẹ (quạt, bơm)
  • Tải nặng (băng tải, nâng hạ)
• Chọn biến tần có khả năng quá tải phù hợp
• Cân nhắc nâng công suất biến tần nếu cần

Checklist nhanh khi biến tần báo Overcurrent

✔ Kiểm tra cơ khí
✔ Kiểm tra ACC/DEC time
✔ Kiểm tra thông số động cơ
✔ Kiểm tra cáp và cách điện
✔ Đánh giá lại việc chọn biến tần

Khi nào cần tư vấn kỹ thuật hoặc thay thế biến tần?

Bạn nên liên hệ tư vấn khi:

• Lỗi Overcurrent lặp lại nhiều lần
• Biến tần đang sử dụng đã ngưng sản xuất
• Cần chuyển mã sang dòng mới
• Hệ thống không cho phép downtime dài

👉 Kentek Việt Nam cung cấp dịch vụ tư vấn xử lý lỗi, thay thế và chuyển mã biến tần, giúp hệ thống vận hành ổn định và an toàn lâu dài.